Loading...
Tin tức

Không chịu được CPAP: Nên dùng APAP hay BiPAP?

129 lượt xem
Nếu không chịu được CPAP, bạn chưa nhất thiết phải chuyển sang BiPAP. Theo hướng dẫn AASM, CPAP và APAP vẫn được ưu tiên trong điều trị ngưng thở khi ngủ do tắc nghẽn (OSA). APAP có thể phù hợp với một số người nhờ khả năng tự điều chỉnh áp suất, trong khi BiPAP được cân nhắc trong trường hợp chọn lọc, nhất là khi cần áp suất cao hoặc đã thử khắc phục khó chịu mà không hiệu quả.

CPAP, APAP và BiPAP khác nhau thế nào khi điều trị ngưng thở khi ngủ?

CPAP duy trì áp lực cố định, APAP tự điều chỉnh áp lực, còn BiPAP sử dụng hai mức áp lực hít vào và thở ra. Với người trưởng thành mắc ngưng thở khi ngủ do tắc nghẽn (OSA), ba loại máy khác nhau như sau:

Tiêu chí CPAP APAP BiPAP (BPAP)
Nguyên lý Một mức áp lực cố định Tự điều chỉnh trong khoảng cài đặt Hai mức áp lực: IPAP và EPAP
Khi hít vào Áp lực cố định Áp lực thay đổi theo nhu cầu IPAP cao hơn EPAP
Khi thở ra Áp lực tương đương lúc hít vào; có thể giảm tạm thời nhờ EPR Có thể hỗ trợ giảm áp lực thở ra EPAP thấp hơn IPAP
Cảm giác sử dụng Có thể khó thở ra khi áp lực cao Có thể dễ chịu khi nhu cầu áp lực thấp Có thể dễ thở ra hơn
Khi cân nhắc Áp lực cố định kiểm soát OSA tốt Nhu cầu áp lực dao động Không dung nạp CPAP/APAP, cần áp lực cao hoặc hỗ trợ thông khí
Theo dõi AHI còn lại, rò khí, thời gian sử dụng AHI, áp lực, rò khí AHI, IPAP, EPAP, mức hỗ trợ áp lực

Theo hướng dẫn AASM năm 2019, CPAP hoặc APAP được ưu tiên hơn BPAP trong điều trị OSA thường quy.

Khó chịu khi dùng CPAP không đồng nghĩa phải chuyển sang BiPAP. Người bệnh nên trao đổi với bác sĩ để kiểm tra mặt nạ, rò khí, áp lực và dữ liệu điều trị trước khi đổi máy. Các trường hợp có bệnh tim phổi đáng kể hoặc giảm thông khí cần đánh giá chuyên khoa riêng.

Vì sao người bệnh không chịu được máy CPAP?

Người bị ngưng thở tắc nghẽn khi ngủ (OSA) có thể khó chịu với CPAP do rò khí mặt nạ, khô miệng, nghẹt mũi, cảm giác ngột ngạt hoặc khó thở ra khi máy tạo áp lực liên tục. Tuy nhiên, những biểu hiện này chưa đủ để kết luận người bệnh không dung nạp CPAP hay cần đổi sang APAP hoặc BiPAP.

Năm nguyên nhân cần kiểm tra:

  • Rò khí mặt nạ: Tiếng xì, khí thổi vào mắt hoặc dấu hằn trên da có thể do mặt nạ không khít, sai kích cỡ hoặc rò qua miệng.
  • Khô miệng, khô mũi: Có thể liên quan đến rò miệng, thiếu độ ẩm hoặc bệnh lý niêm mạc.
  • Nghẹt mũi: Viêm mũi, dị ứng hoặc luồng khí khô có thể khiến người bệnh phải thở bằng miệng.
  • Ngột ngạt: Có thể xuất phát từ cảm giác sợ mặt nạ, rò khí hoặc áp suất không phù hợp.
  • Khó thở ra: Cảm giác phải gắng sức đẩy hơi ra có thể liên quan đến áp suất, nhưng cần đánh giá thêm bệnh hô hấp kèm theo.

Theo báo cáo chuyên môn của Hiệp hội Lồng ngực Hoa Kỳ (ATS), cần đối chiếu triệu chứng với dữ liệu rò khí, chỉ số AHI còn lại và thời gian sử dụng máy.

Trước khi đổi thiết bị, hãy nhờ bác sĩ kiểm tra mặt nạ, độ ẩm, áp suất và tình trạng đường thở. Không tự điều chỉnh áp suất hoặc chuyển sang BiPAP chỉ vì khó chịu.

 

Có thể khắc phục khó chịu với CPAP trước khi đổi máy không?

Có. Nhiều trường hợp khó chịu với CPAP có thể cải thiện mà chưa cần chuyển sang APAP hoặc BiPAP. Trước khi đổi máy, người bệnh nên xác định nguyên nhân và thử các biện pháp sau:

  1. Kiểm tra mặt nạ và rò khí: Điều chỉnh dây đeo vừa khít, không siết quá chặt. Nếu vẫn rò khí, nhờ kỹ thuật viên kiểm tra kích thước hoặc đổi loại mặt nạ phù hợp.
  2. Giảm khô mũi, khô miệng: Điều chỉnh độ ẩm theo hướng dẫn máy. Nếu khô miệng do rò khí qua miệng, cần xử lý nguyên nhân thay vì chỉ tăng độ ẩm.
  3. Làm quen với áp lực: Tập đeo mặt nạ khi thức. Sử dụng Ramp (tăng áp lực từ từ) hoặc EPR (giảm áp lực khi thở ra) nếu máy cho phép và đã được cấu hình phù hợp.
  4. Kiểm tra, vệ sinh thiết bị: Làm sạch mặt nạ, ống dẫn và khay nước theo hướng dẫn nhà sản xuất; kiểm tra phụ kiện hư hỏng.
  5. Nhờ hỗ trợ khi khó chịu kéo dài: Bác sĩ cần đánh giá dữ liệu sử dụng, rò khí, chỉ số AHI còn lại và khả năng dung nạp trước khi quyết định thay đổi điều trị.

Theo tổng quan Cochrane 2020, hỗ trợ hành vi và kỹ thuật giúp tăng thời lượng sử dụng CPAP trung bình khoảng 79 và 42 phút mỗi đêm.

Lưu ý: Không tự thay đổi áp lực điều trị. Đổi mặt nạ hoặc tăng độ ẩm không bảo đảm cải thiện tuân thủ; việc chuyển sang BiPAP cũng không mặc nhiên giúp dùng máy lâu hơn.

Khi nào APAP có thể phù hợp với người khó dung nạp CPAP?

APAP (máy thở áp lực dương tự động) có thể phù hợp khi người bị ngưng thở tắc nghẽn khi ngủ (OSA) khó chịu với áp lực CPAP cố định, đặc biệt nếu nhu cầu áp lực thay đổi trong đêm. Tuy nhiên, việc chuyển máy cần dựa trên nguyên nhân khó dung nạp và đánh giá của bác sĩ.

Theo hướng dẫn AASM năm 2019, APAP có thể được cân nhắc khi:

  • Áp lực cần thiết thay đổi: Chẳng hạn theo tư thế nằm, giai đoạn ngủ hoặc thay đổi cân nặng.
  • Khó chịu với áp lực cố định: APAP tự điều chỉnh áp lực theo nhu cầu, nhưng không bảo đảm dễ chịu hơn với mọi người.
  • Muốn khởi trị tại nhà: Phù hợp với người trưởng thành mắc OSA không có bệnh đồng mắc đáng kể, có hướng dẫn và theo dõi điều trị.

APAP không được chứng minh vượt trội hơn CPAP. Tổng quan 26 thử nghiệm ngẫu nhiên của AASM không ghi nhận khác biệt có ý nghĩa lâm sàng về tuân thủ, buồn ngủ hoặc chất lượng cuộc sống.

Trước khi đổi máy, cần kiểm tra tình trạng rò khí mặt nạ, khô mũi và cài đặt áp lực. Người có suy tim, COPD đáng kể, giảm thông khí hoặc ngưng thở trung ương cần được đánh giá chuyên khoa, thay vì tự chuyển sang APAP.

Khi nào bác sĩ cân nhắc BiPAP thay cho CPAP hoặc APAP?

Bác sĩ có thể cân nhắc BiPAP (BPAP) khi người bị ngưng thở tắc nghẽn khi ngủ (OSA) vẫn không dung nạp CPAP/APAP dù đã điều chỉnh phù hợp, hoặc cần áp lực điều trị quá cao. Với OSA đơn thuần, AASM vẫn ưu tiên CPAP hoặc APAP thay vì BiPAP trong điều trị thường quy.

Các tình huống cần đánh giá gồm:

  • Khó thở ra: Người bệnh khó ngủ, thường xuyên tháo máy dù đã điều chỉnh mặt nạ, độ ẩm, rò khí và tính năng giảm áp khi thở ra.
  • Áp lực cao: Vẫn xuất hiện biến cố tắc nghẽn tại mức CPAP 15 cmH₂O khi dò áp lực, hoặc không chịu được áp lực cao.
  • Điều trị chưa hiệu quả: Chỉ số ngưng thở còn cao dù đã tối ưu CPAP/APAP và kiểm tra nguyên nhân.

Không phải cứ khó chịu với CPAP là cần đổi sang BiPAP. Bằng chứng chưa cho thấy BiPAP cải thiện rõ rệt kết quả điều trị thường quy so với CPAP.

Nếu có giảm thông khí, ngưng thở trung ương hoặc bệnh phổi kèm theo, bác sĩ phải đánh giá riêng để chọn chế độ phù hợp.

Trước khi đổi máy, gia đình nên mang dữ liệu sử dụng, chỉ số AHI, rò khí và áp lực điều trị đến bác sĩ chuyên khoa giấc ngủ hoặc hô hấp. Không tự thay đổi chế độ máy.
 

 Máy Trợ Thở Resmed Airstart 10 Apab
Resmed Airstart 10 Apab
29,500,000 đ
Máy thở Auto CPAP Airtart 10 APAB với thuật toán tự động phát hiện các sự kiện trong lúc ngủ: ngáy, ngưng thở hay giảm thở rồi tùy vào từng mức độ của các sự kiện mà máy sẽ tự điều chỉnh áp lực khí thổi vào đường hô hấp để ...

Cần kiểm tra dữ liệu gì trước khi quyết định đổi CPAP sang APAP hoặc BiPAP?

Trước khi đổi từ CPAP sang APAP hoặc BiPAP, người bệnh nên chuẩn bị báo cáo sử dụng máy, dữ liệu điều trị và triệu chứng thực tế để bác sĩ xác định nguyên nhân khó chịu. Theo AASM, CPAP/APAP thường được ưu tiên hơn BiPAP trong điều trị ngưng thở khi ngủ do tắc nghẽn (OSA) thông thường.

Các thông tin cần kiểm tra gồm:

  • Hồ sơ chẩn đoán: Kết quả đo giấc ngủ (PSG/HSAT), AHI ban đầu, tình trạng oxy máu và bệnh đồng mắc.
  • Thời gian sử dụng: Số giờ đeo máy mỗi đêm, tỷ lệ đêm sử dụng và xu hướng trong 7–90 ngày gần nhất.
  • AHI tồn dư: Số sự kiện hô hấp máy ghi nhận mỗi giờ. Chỉ số này giúp theo dõi nhưng không thay thế kết quả PSG.
  • Rò khí và mặt nạ: Mức rò khí, tình trạng khô miệng, đau mũi hoặc mặt nạ không vừa. Rò khí có thể ảnh hưởng độ tin cậy của AHI máy.
  • Áp suất điều trị: Áp suất CPAP hiện tại, khoảng áp suất APAP (nếu có) và thời điểm xuất hiện khó chịu.
  • Triệu chứng: Khó thở ra, đầy hơi, mất ngủ, buồn ngủ ban ngày và các thuốc đang sử dụng.

Theo ATS, dữ liệu sử dụng máy đáng tin cậy hơn các chỉ số AHI tồn dư và rò khí vốn khác nhau theo nhà sản xuất.

Không tự đổi máy hoặc chỉnh áp suất. Hãy mang báo cáo đến bác sĩ để xác định cần xử lý mặt nạ, điều chỉnh điều trị hay đánh giá lại bằng PSG.

Khó dung nạp CPAP chưa đủ để chỉ định BiPAP. Nếu vấn đề nằm ở mặt nạ, rò khí hoặc cảm giác khó thở ra, người bệnh nên được đánh giá và tối ưu điều trị trước khi đổi máy. APAP có thể là lựa chọn phù hợp với một số trường hợp, nhưng không bảo đảm dễ chịu hơn cho tất cả. Hãy trao đổi với bác sĩ điều trị, mang theo dữ liệu sử dụng máy để xác định có cần chuyển sang BiPAP hay không.

Các tin khác

Hướng dẫn sử dụng máy tạo oxy tại nhà: an toàn và hiệu quả

Hướng dẫn sử dụng máy tạo oxy tại nhà: an toàn và hiệu quả

Nếu không chịu được CPAP, bạn chưa nhất thiết phải chuyển sang BiPAP. Theo hướng dẫn AASM, CPAP và APAP vẫn được ưu tiên trong điều trị ngưng thở khi ngủ ...
Chứng nhận FDA là gì? 5 điều người mua thiết bị y tế cần biết

Chứng nhận FDA là gì? 5 điều người mua thiết bị y tế cần biết

Nếu không chịu được CPAP, bạn chưa nhất thiết phải chuyển sang BiPAP. Theo hướng dẫn AASM, CPAP và APAP vẫn được ưu tiên trong điều trị ngưng thở khi ngủ ...
Vì sao ISO là tiêu chuẩn bắt buộc khi chọn máy thở gia đình

Vì sao ISO là tiêu chuẩn bắt buộc khi chọn máy thở gia đình

Nếu không chịu được CPAP, bạn chưa nhất thiết phải chuyển sang BiPAP. Theo hướng dẫn AASM, CPAP và APAP vẫn được ưu tiên trong điều trị ngưng thở khi ngủ ...
Cách Kiểm Tra Máy Tạo Oxy Tại Nhà: Hướng Dẫn Chuẩn Y Tế

Cách Kiểm Tra Máy Tạo Oxy Tại Nhà: Hướng Dẫn Chuẩn Y Tế

Nếu không chịu được CPAP, bạn chưa nhất thiết phải chuyển sang BiPAP. Theo hướng dẫn AASM, CPAP và APAP vẫn được ưu tiên trong điều trị ngưng thở khi ngủ ...
​​Cách chọn mặt nạ CPAP theo kiểu thở, tư thế ngủ và độ vừa vặn

​​Cách chọn mặt nạ CPAP theo kiểu thở, tư thế ngủ và độ vừa vặn

Nếu không chịu được CPAP, bạn chưa nhất thiết phải chuyển sang BiPAP. Theo hướng dẫn AASM, CPAP và APAP vẫn được ưu tiên trong điều trị ngưng thở khi ngủ ...
So sánh giá máy tạo oxy theo xuất xứ: Đức, Mỹ, Nhật, Trung Quốc?

So sánh giá máy tạo oxy theo xuất xứ: Đức, Mỹ, Nhật, Trung Quốc?

Nếu không chịu được CPAP, bạn chưa nhất thiết phải chuyển sang BiPAP. Theo hướng dẫn AASM, CPAP và APAP vẫn được ưu tiên trong điều trị ngưng thở khi ngủ ...
Máy CPAP Đức, Úc, Trung Quốc: Khác gì, nên chọn loại nào?

Máy CPAP Đức, Úc, Trung Quốc: Khác gì, nên chọn loại nào?

Nếu không chịu được CPAP, bạn chưa nhất thiết phải chuyển sang BiPAP. Theo hướng dẫn AASM, CPAP và APAP vẫn được ưu tiên trong điều trị ngưng thở khi ngủ ...
Cẩm nang chọn dụng cụ hỗ trợ thở an toàn cho bệnh nhân tại nhà

Cẩm nang chọn dụng cụ hỗ trợ thở an toàn cho bệnh nhân tại nhà

Nếu không chịu được CPAP, bạn chưa nhất thiết phải chuyển sang BiPAP. Theo hướng dẫn AASM, CPAP và APAP vẫn được ưu tiên trong điều trị ngưng thở khi ngủ ...
Top 5 máy tạo oxy cho phòng ngủ yên tĩnh giúp bạn ngủ ngon

Top 5 máy tạo oxy cho phòng ngủ yên tĩnh giúp bạn ngủ ngon

Nếu không chịu được CPAP, bạn chưa nhất thiết phải chuyển sang BiPAP. Theo hướng dẫn AASM, CPAP và APAP vẫn được ưu tiên trong điều trị ngưng thở khi ngủ ...
Khó thở khi nằm ngủ? Cách cải thiện hiệu quả ngay tại nhà

Khó thở khi nằm ngủ? Cách cải thiện hiệu quả ngay tại nhà

Nếu không chịu được CPAP, bạn chưa nhất thiết phải chuyển sang BiPAP. Theo hướng dẫn AASM, CPAP và APAP vẫn được ưu tiên trong điều trị ngưng thở khi ngủ ...
Tư thế ngủ không ngáy: Bí quyết giúp bạn ngủ ngon hơn mỗi đêm

Tư thế ngủ không ngáy: Bí quyết giúp bạn ngủ ngon hơn mỗi đêm

Nếu không chịu được CPAP, bạn chưa nhất thiết phải chuyển sang BiPAP. Theo hướng dẫn AASM, CPAP và APAP vẫn được ưu tiên trong điều trị ngưng thở khi ngủ ...
Cách đọc dữ liệu CPAP: AHI, Leak, áp lực và xu hướng

Cách đọc dữ liệu CPAP: AHI, Leak, áp lực và xu hướng

Nếu không chịu được CPAP, bạn chưa nhất thiết phải chuyển sang BiPAP. Theo hướng dẫn AASM, CPAP và APAP vẫn được ưu tiên trong điều trị ngưng thở khi ngủ ...
Dùng CPAP khi cắm trại, mất điện: Cách chuẩn bị nguồn dự phòng

Dùng CPAP khi cắm trại, mất điện: Cách chuẩn bị nguồn dự phòng

Nếu không chịu được CPAP, bạn chưa nhất thiết phải chuyển sang BiPAP. Theo hướng dẫn AASM, CPAP và APAP vẫn được ưu tiên trong điều trị ngưng thở khi ngủ ...
Máy CPAP nào đọc dữ liệu OSCAR tốt? Cách chọn đúng

Máy CPAP nào đọc dữ liệu OSCAR tốt? Cách chọn đúng

Nếu không chịu được CPAP, bạn chưa nhất thiết phải chuyển sang BiPAP. Theo hướng dẫn AASM, CPAP và APAP vẫn được ưu tiên trong điều trị ngưng thở khi ngủ ...
Làm Sao Để Biết Phổi Khỏe Mạnh Khi Không Có Triệu Chứng?

Làm Sao Để Biết Phổi Khỏe Mạnh Khi Không Có Triệu Chứng?

Nếu không chịu được CPAP, bạn chưa nhất thiết phải chuyển sang BiPAP. Theo hướng dẫn AASM, CPAP và APAP vẫn được ưu tiên trong điều trị ngưng thở khi ngủ ...
Quy trình thở oxy gọng kính an toàn và hiệu quả tại nhà

Quy trình thở oxy gọng kính an toàn và hiệu quả tại nhà

Nếu không chịu được CPAP, bạn chưa nhất thiết phải chuyển sang BiPAP. Theo hướng dẫn AASM, CPAP và APAP vẫn được ưu tiên trong điều trị ngưng thở khi ngủ ...
Quý khách vui lòng để lại thông tin, chúng tôi sẽ liên hệ ngay!