CPAP duy trì áp lực cố định, APAP tự điều chỉnh áp lực, còn BiPAP sử dụng hai mức áp lực hít vào và thở ra. Với người trưởng thành mắc ngưng thở khi ngủ do tắc nghẽn (OSA), ba loại máy khác nhau như sau:
| Tiêu chí | CPAP | APAP | BiPAP (BPAP) |
|---|---|---|---|
| Nguyên lý | Một mức áp lực cố định | Tự điều chỉnh trong khoảng cài đặt | Hai mức áp lực: IPAP và EPAP |
| Khi hít vào | Áp lực cố định | Áp lực thay đổi theo nhu cầu | IPAP cao hơn EPAP |
| Khi thở ra | Áp lực tương đương lúc hít vào; có thể giảm tạm thời nhờ EPR | Có thể hỗ trợ giảm áp lực thở ra | EPAP thấp hơn IPAP |
| Cảm giác sử dụng | Có thể khó thở ra khi áp lực cao | Có thể dễ chịu khi nhu cầu áp lực thấp | Có thể dễ thở ra hơn |
| Khi cân nhắc | Áp lực cố định kiểm soát OSA tốt | Nhu cầu áp lực dao động | Không dung nạp CPAP/APAP, cần áp lực cao hoặc hỗ trợ thông khí |
| Theo dõi | AHI còn lại, rò khí, thời gian sử dụng | AHI, áp lực, rò khí | AHI, IPAP, EPAP, mức hỗ trợ áp lực |
Theo hướng dẫn AASM năm 2019, CPAP hoặc APAP được ưu tiên hơn BPAP trong điều trị OSA thường quy.
Khó chịu khi dùng CPAP không đồng nghĩa phải chuyển sang BiPAP. Người bệnh nên trao đổi với bác sĩ để kiểm tra mặt nạ, rò khí, áp lực và dữ liệu điều trị trước khi đổi máy. Các trường hợp có bệnh tim phổi đáng kể hoặc giảm thông khí cần đánh giá chuyên khoa riêng.
Người bị ngưng thở tắc nghẽn khi ngủ (OSA) có thể khó chịu với CPAP do rò khí mặt nạ, khô miệng, nghẹt mũi, cảm giác ngột ngạt hoặc khó thở ra khi máy tạo áp lực liên tục. Tuy nhiên, những biểu hiện này chưa đủ để kết luận người bệnh không dung nạp CPAP hay cần đổi sang APAP hoặc BiPAP.
Năm nguyên nhân cần kiểm tra:
Theo báo cáo chuyên môn của Hiệp hội Lồng ngực Hoa Kỳ (ATS), cần đối chiếu triệu chứng với dữ liệu rò khí, chỉ số AHI còn lại và thời gian sử dụng máy.
Trước khi đổi thiết bị, hãy nhờ bác sĩ kiểm tra mặt nạ, độ ẩm, áp suất và tình trạng đường thở. Không tự điều chỉnh áp suất hoặc chuyển sang BiPAP chỉ vì khó chịu.

Có. Nhiều trường hợp khó chịu với CPAP có thể cải thiện mà chưa cần chuyển sang APAP hoặc BiPAP. Trước khi đổi máy, người bệnh nên xác định nguyên nhân và thử các biện pháp sau:
Theo tổng quan Cochrane 2020, hỗ trợ hành vi và kỹ thuật giúp tăng thời lượng sử dụng CPAP trung bình khoảng 79 và 42 phút mỗi đêm.
Lưu ý: Không tự thay đổi áp lực điều trị. Đổi mặt nạ hoặc tăng độ ẩm không bảo đảm cải thiện tuân thủ; việc chuyển sang BiPAP cũng không mặc nhiên giúp dùng máy lâu hơn.
APAP (máy thở áp lực dương tự động) có thể phù hợp khi người bị ngưng thở tắc nghẽn khi ngủ (OSA) khó chịu với áp lực CPAP cố định, đặc biệt nếu nhu cầu áp lực thay đổi trong đêm. Tuy nhiên, việc chuyển máy cần dựa trên nguyên nhân khó dung nạp và đánh giá của bác sĩ.
Theo hướng dẫn AASM năm 2019, APAP có thể được cân nhắc khi:
APAP không được chứng minh vượt trội hơn CPAP. Tổng quan 26 thử nghiệm ngẫu nhiên của AASM không ghi nhận khác biệt có ý nghĩa lâm sàng về tuân thủ, buồn ngủ hoặc chất lượng cuộc sống.
Trước khi đổi máy, cần kiểm tra tình trạng rò khí mặt nạ, khô mũi và cài đặt áp lực. Người có suy tim, COPD đáng kể, giảm thông khí hoặc ngưng thở trung ương cần được đánh giá chuyên khoa, thay vì tự chuyển sang APAP.

Bác sĩ có thể cân nhắc BiPAP (BPAP) khi người bị ngưng thở tắc nghẽn khi ngủ (OSA) vẫn không dung nạp CPAP/APAP dù đã điều chỉnh phù hợp, hoặc cần áp lực điều trị quá cao. Với OSA đơn thuần, AASM vẫn ưu tiên CPAP hoặc APAP thay vì BiPAP trong điều trị thường quy.
Các tình huống cần đánh giá gồm:
Không phải cứ khó chịu với CPAP là cần đổi sang BiPAP. Bằng chứng chưa cho thấy BiPAP cải thiện rõ rệt kết quả điều trị thường quy so với CPAP.
Nếu có giảm thông khí, ngưng thở trung ương hoặc bệnh phổi kèm theo, bác sĩ phải đánh giá riêng để chọn chế độ phù hợp.
Trước khi đổi máy, gia đình nên mang dữ liệu sử dụng, chỉ số AHI, rò khí và áp lực điều trị đến bác sĩ chuyên khoa giấc ngủ hoặc hô hấp. Không tự thay đổi chế độ máy.
Trước khi đổi từ CPAP sang APAP hoặc BiPAP, người bệnh nên chuẩn bị báo cáo sử dụng máy, dữ liệu điều trị và triệu chứng thực tế để bác sĩ xác định nguyên nhân khó chịu. Theo AASM, CPAP/APAP thường được ưu tiên hơn BiPAP trong điều trị ngưng thở khi ngủ do tắc nghẽn (OSA) thông thường.
Các thông tin cần kiểm tra gồm:
Theo ATS, dữ liệu sử dụng máy đáng tin cậy hơn các chỉ số AHI tồn dư và rò khí vốn khác nhau theo nhà sản xuất.
Không tự đổi máy hoặc chỉnh áp suất. Hãy mang báo cáo đến bác sĩ để xác định cần xử lý mặt nạ, điều chỉnh điều trị hay đánh giá lại bằng PSG.
Khó dung nạp CPAP chưa đủ để chỉ định BiPAP. Nếu vấn đề nằm ở mặt nạ, rò khí hoặc cảm giác khó thở ra, người bệnh nên được đánh giá và tối ưu điều trị trước khi đổi máy. APAP có thể là lựa chọn phù hợp với một số trường hợp, nhưng không bảo đảm dễ chịu hơn cho tất cả. Hãy trao đổi với bác sĩ điều trị, mang theo dữ liệu sử dụng máy để xác định có cần chuyển sang BiPAP hay không.